Stanowisko Rady Szkolnictwa Wyższego i Nauki Związku Nauczycielstwa Polskiego
w sprawie odpłatności za studia wyższe.

Rada Szkolnictwa Wyższego i Nauki Związku Nauczycielstwa Polskiego wyraża swoje głębokie zaniepokojenie pojawiającymi się ostatnio wypowiedziami przedstawicieli różnych organizacji i instytucji, w tym przedstawicieli wyższych uczelni publicznych, na temat rzekomej konieczności i zalet wprowadzenia odpłatności (czesnego) dla wszystkich studentów szkół wyższych w Polsce.

Przypominamy, że Konstytucja RP mówi jasno, że edukacja w Polsce jest bezpłatna na wszystkich szczeblach kształcenia.

Jesteśmy zdania, że wprowadzenie czesnego oznaczać będzie ograniczenie dostępu do studiów wyższych dla znacznej rzeszy potencjalnie najzdolniejszych studentów, którzy dzisiaj mają możliwość pobierania nauki w systemie bezpłatnym. Nie ma żadnych racjonalnych podstaw by zakładać, że wprowadzenie czesnego dla studentów studiów stacjonarnych w uczelniach publicznych spowoduje obniżenie opłat dla pozostałych studentów oraz poprawę sytuacji materialnej publicznych szkół wyższych. Doraźne korzyści dla niektórych uczelni publicznych mogą, w naszej ocenie, zagrozić funkcjonowaniu całego systemu finansowania szkolnictwa wyższego w Polsce.

Doświadczenia krajów, w których funkcjonuje system płatnych studiów nie wskazują jednoznacznie na korzyści płynące z takiego rozwiązania. Przerzucanie kosztów usług edukacyjnych na barki zainteresowanych nie może być sposobem na rozwiązanie problemów organizacyjnych i finansowych trapiących polski system szkolnictwa wyższego.

Pamiętać też należy, że polskie społeczeństwo jest znacznie uboższe niż w pozostałych krajach UE i obciążenie go dodatkowymi, niemałymi kosztami oznaczać musi, że młodzież z uboższych rodzin, zwłaszcza ze środowisk wiejskich, zostanie pozbawiona dostępu do edukacji na szczeblu wyższym. Stoi to w sprzeczności z rozwiązaniami Unii Europejskiej, które zakładają wyrównywanie szans edukacyjnych młodzieży.

Te wszystkie argumenty utwierdzają nas w przekonaniu, że w żywotnym interesie Polski leży utrzymanie zasady bezpłatnego dostępu do kształcenia w publicznych uczelniach wyższych.


Warszawa, 06.12.2007 r.