Opinia prawna

W związku z sygnałami niektórych organizacji uczelnianych ZNP w sprawie warunków korzystania z pomieszczeń niezbędnych do prowadzenia działalności związkowej na terenie uczelni, przypominamy zasady obowiązujące w tym zakresie.

1. Organizacje uczelniane ZNP są w świetle przepisów prawa zakładowymi organizacjami związku reprezentatywnego w rozumieniu przepisów kp. i ustawy o Komisji Trójstronnej.
2. Zgodnie z art. 33 ustawy o Związkach Zawodowych, władze uczelni mają obowiązek zapewnienia takiej organizacji pomieszczeń i urządzeń technicznych niezbędnych do wykonywania działalności związkowej na terenie uczelni, na warunkach określonych w umowie.
3. Do długotrwałej tradycji należy zasada, iż władze uczelni zapewniają organizacjom uczelnianym ZNP warunki niezbędne dla wykonywania działalności - nieodpłatnie. Uzasadnione to jest tym, iż organizacje związkowe wykonują szereg obowiązków (sprawy pracownicze, współzarządzanie funduszem socjalnym, organizacja wypoczynku pracowników, udział w pracach organów uczelni, opieka nad byłymi pracownikami itp.), na rzecz i w interesie całego środowiska uczelnianego.
4. W przypadku, gdy władze uczelni chcą odejść od dotychczasowych zasad powszechnie obowiązujących na terenie uczelni, proponując np. odpłatność za lokal, przypomnieć należy, iż jest to zmiana dotychczas obowiązującego porozumienia.
5. Zmiana ta powinna podlegać negocjacji między władzami uczelni a organizacją związkową, której władze uczelni obowiązane są przedstawić okoliczności, które prowadzą do zmiany dotychczas obowiązujących zasad.
6. Organizacje związkowe winny prezentować w trakcie negocjacji argumenty na rzecz podtrzymania dotychczasowej tradycji, nieodpłatnego korzystania z lokalu Uczelni, np.:
   • powszechność tej praktyki w polskich uczelniach,
   • wykonywanie nieodpłatnie funkcji na rzecz całej społeczności akademickiej,
   • brak jakichkolwiek dotacji,
   • ograniczone możliwości składkowe,
   • roczne planowanie budżetu.
7. Brak porozumienia w trakcie negocjacji może, zgodnie z art. 1 ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych, być przedmiotem sporu zbiorowego, ponieważ dotyczy praw i wolności działania związku zawodowego. W takim przypadku rozstrzygnięcie może nastąpić w trybie przewidzianym ustawą. Jest to jednak ostateczność, ze względu na przedmiot sporu.