Rada Szkolnictwa Wyższego i Nauki Związku Nauczycielstwa Polskiego
Biuletyn Informacyjny, numer 6/2007, czerwiec 2007 r.
W dniach 22. - 23. czerwca 2007 r. obradowała w Warszawie Rada Szkolnictwa Wyższego i Nauki Związku Nauczycielstwa Polskiego.
W pierwszym dniu obrad miało miejsce spotkanie Rady z przedstawicielem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, podsekretarzem stanu Olafem Gajlem. Minister Gajl przedstawił zamierzenia kierownictwa resortu w sprawach przygotowywanych zmian w ustawie prawo o szkolnictwie wyższym oraz działania w kwestii przygotowania budżetu państwa w częściach przeznaczonych na szkolnictwo wyższe i naukę. Następnie odpowiadał na liczne pytania stawiane przez członków Rady. W pytaniach tych działacze ZNP z wyższych uczelni podważali optymistyczne zapowiedzi Ministra w kwestii zwiększenia budżetowego finansowania uczelni zarówno w bieżącym roku jak i na przyszłość wskazując, że rzeczywistość w szkołach wyższych często znacznie odbiega od statystycznych danych przedstawionych przez resort.
Po obiedzie odbyło się spotkanie Rady z Prezesem ZNP Sławomirem Broniarzem. Prezes poinformował Radę o przebiegu sporu z Rządem w kwestiach płacowych i emerytalnych środowiska nauczycielskiego. Członkowie Rady zabierając głos mówili o swoim poparciu dla działań kolegów z oświaty i o sytuacji w uczelniach.
Następnego dnia odbyło się statutowe posiedzenie Rady, w trakcie którego rozpatrzono szereg kwestii w sprawach wewnątrzorganizacyjnych, jak i dotyczących sytuacji zarówno w szkolnictwie wyższym i nauce, a także sytuacji politycznej w kraju.
Przyjęty został Regulamin Rady określający m.in. sprawy proceduralne związane z podejmowaniem uchwał o rozwiązywaniu organizacji związkowych, a także uchwały o wystąpieniu do ZG ZNP w sprawie nadania tytułu Honorowego Prezesa dla kolegów Zygmunta Cybulskiego i Piotra Simbierowicza.
Podjęta została także uchwała wyrażająca zdecydowane poparcie dla strajkujących pracowników służby zdrowia oraz domagająca się od władz państwa podjęcia szybkich działań naprawczych w tej dziedzinie. Rada przyjęła również uchwałę w sprawie finansowania szkolnictwa wyższego i nauki domagając się znacznego zwiększenia nakładów państwa na te dziedziny. Jeżeli mają być zrealizowane zobowiązania nałożone na Polskę decyzjami Unii Europejskiej (strategia lizbońska) to polityka państwa w kwestii wydatków na szeroko rozumianą naukę musi ulec radykalnej zmianie.
W trakcie dyskusji na posiedzeniu Rady zwracano uwagę, że polityka kierownictwa Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego ignoruje uprawnienia związków zawodowych i zmierza do ograniczenia dialogu społecznego zarówno na szczeblu ogólnokrajowym jak i w szkołach wyższych. Przykładem jest zarówno rozporządzenie w sprawie warunków wynagradzania pracowników szkolnictwa wyższego z 22. grudnia 2006r. jak i pismo sekretarza stanu prof. Jurgi w sprawie wydatkowania dodatkowych środków budżetowych przyznanych uczelniom. Na tym tle Rada domagała się podjęcia przez jej Prezydium bardziej zdecydowanych działań wobec resortu.
Z uznaniem przyjęta została informacja, że w Politechnice Radomskiej ZNP wstąpiło na drogę sporu zbiorowego z władzami uczelni na tle płacowym.
Rada Szkolnistwa Wyższego i Nauki upoważniła Prezydium do podjęcia odpowiednich kroków dla realizacji swych żądań.
Rada upoważniła także swoje Prezydium do opracowania stanowiska w kwestii projektu nowelizacji ustaw Prawo o szkolnictwie wyższym i ustawy o stopniach i tytule naukowym.
W sobotę 23. czerwca po południu Rada spotkała się z wiceprzewodniczącym OPZZ kolegą Andrzejem Radzikowskim, który mówił o działaniach podejmowanych przez OPZZ w sprawach dotyczących sytuacji w służbie zdrowia i ogólnie w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianach ustaw dotyczących nauki.
Uczestnicy posiedzenia Rady obejrzeli również spektakl w Teatrze Narodowym "Sen nocy letniej".
20. czerwca 2007 r. w gabinecie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego odbyło się spotkanie z Ministrem, w którym uczestniczyli: Prezes Rady Sz. W. i N. ZNP Władysław Rzymski, wiceprezesi: Zygmunt Cybulski, Stanisław Różycki i Remigiusz Więckowski oraz członek Prezydium Rady Janusz Rak.
Na początku strony ustaliły, że podobne spotkania powinny odbywać się częściej.
Przedmiotem rozmowy były problemy związane z przygotowywaną nowelizacją ustawy o szkolnictwie wyższym, sprawy budżetu nauki i szkolnictwa wyższego na 2008 r., kwestie związane z dialogiem społecznym w edukacji oraz problem układów zbiorowych pracy.
W pierwszej części związanej z przygotowywaną nowelizacją ustawy o szkolnictwie wyższym prof. M. Seweryński przedstawił informację o stanie prac w tym zakresie. Ustawa zmieniać będzie zarówno ustawę "Prawo o szkolnictwie wyższym" jak i ustawę o stopniach i tytule naukowym. Zgodnie z opublikowanymi wcześniej założeniami projektowane zmiany będą w części dotyczyły zmian w drodze kariery naukowej i zmierzać mają w tym zakresie do uzyskania stopnia naukowego profesora na podstawie habilitacji. Zmiany zmierzać będą także w kierunku umożliwienia włączania w większym niż dotychczas stopniu potencjału naukowego wyższych uczelni w badania naukowe m.in. poprzez stworzenie możliwości oddelegowania pracowników naukowych wyłącznie do pracy badawczej. Projektowane zmiany będą dotyczyły także kwestii tworzenia filii lub ośrodków zamiejscowych istniejących uczelni oraz możliwości łączenia się kilku uczelni. W bardziej precyzyjny niż dotychczas sposób powinny być określone sprawy kształcenia na odległość.
Według Ministra M. Seweryńskiego projekt powinien być gotowy po wakacjach i wejść w proces konsultacji społecznych, tak by prace w parlamencie zakończyły się w terminie umożliwiającym wejście ustawy w życie od 01. października 2008 r.
Drugi punkt rozmowy czyli przygotowanie budżetu na rok 2008 w części dotyczącej nauki i szkolnictwa wyższego został omówiony przez prof. Seweryńskiego w szerszej perspektywie. Ministerstwo czyni starania by tzw. kwota bazowa stanowiąca podstawę do określania wysokości płac w szkolnictwie wyższym została podniesiona. Jednak sytuacja społeczna w kraju i niepokoje związane z żądaniami płacowymi coraz szerszych grup zawodowych mogą te starania storpedować. Z drugiej strony istnieją znaczące możliwości zwiększenia wydatków budżetu państwa na szkolnictwo wyższe z dwu źródeł. Po pierwsze następuje szybki przyrost dochodu narodowego a po drugie w ciągu najbliższych kilku lat dopływać będą do Polski znaczne środki z funduszy Unii Europejskiej, z czego znaczna część będzie mogła być wydana na szkolnictwo wyższe i naukę.
Przygotowane są i czekają na podpis Prezydenta ustawy tworzące nowy ład w dziedzinie nauki: ustawa o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju oraz Agencji Badań Poznawczych, ustawa o finansowaniu nauki i wreszcie ustawa o jednostkach badawczo-rozwojowych. Te ustawy po wejściu w życie pozwolą w lepszy niż dotychczas sposób dysponować środkami na naukę. Nie można jednak liczyć na skokowy wzrost ilości pieniędzy na badania naukowe. Będzie to raczej powolny, ale stały dopływ coraz większych środków.
Minister zdecydowanie opowiedział się przeciwko tworzeniu w szkołach wyższych rad pracowników twierdząc, że istniejące instytucje samorządowe w uczelniach zapewniają prowadzenie dialogu społecznego w sposób wystarczający.
Wreszcie w kwestii układów zbiorowych pracy Minister jednoznacznie stwierdził, że nie widzi możliwości zawarcia układu ponadzakładowego na szczeblu krajowym natomiast opowiedział się za takim rozwiązaniem (tzn. zakładowymi układami zbiorowymi) na szczeblu poszczególnych uczelni.
22. i 29. czerwca br. odbyły się posiedzenia Prezydium Rady. Przedmiotem spotkania 22. czerwca były przede wszystkim sprawy związane z przygotowaniem zebrania Rady, a 29. czerwca kwestie wynikające z tego posiedzenia - głównie opracowanie stanowiska Rady w sprawie ustawy o zmianie ustaw dotyczących szkolnictwa wyższego.
Adres redakcji: Rada Szkolnictwa Wyższego i Nauki ZNP,
ul. J. Smulikowskiego 6/8, 00-389 Warszawa
tel. (0-22) 826-26-46, 826-21-50, ew. 0-501-086-340,
e-mail: rszwin@znp.edu.pl, strona: www.rszwin.znp.edu.pl.